Znaki bezpieczeństwa BHP

Czy wchodząc do pomieszczenia, od razu wiadomo, jakie obowiązują w nim zasady? Gdzie wymagane są okulary ochronne, którędy prowadzi droga ewakuacyjna i gdzie znajduje się apteczka? Czytelne oznakowanie pomaga przekazywać te informacje w miejscu, w którym są potrzebne.

Znaki bezpieczeństwa BHP wskazują zagrożenia, przypominają o wymaganych działaniach i pomagają odnaleźć wyposażenie służące ochronie zdrowia oraz życia. Mają zastosowanie w zakładach produkcyjnych, magazynach, warsztatach, biurach, szkołach i innych obiektach.

W GabrielSafety™ znaki bezpieczeństwa uzupełniają instrukcje BHP oraz materiały informacyjne i edukacyjne. Pozwalają połączyć opis bezpiecznej pracy z krótkim komunikatem widocznym przy stanowisku, wejściu do pomieszczenia lub określonej strefie.

Rodzaje znaków bezpieczeństwa - co oznaczają?

Kolor, kształt i piktogram pomagają rozpoznać funkcję znaku. Ich wygląd nie jest przypadkowy - międzynarodowa norma ISO 7010 określa ujednolicone wzory znaków bezpieczeństwa, a zasady dotyczące ich barw i kształtów opisuje ISO 3864-1. Dzięki wspólnemu systemowi łatwiej rozpoznać znaczenie oznakowania w różnych miejscach pracy, również osobom posługującym się innymi językami.

Wybierając oznakowanie, zacznij od ustalenia, jaki komunikat chcesz przekazać: zakazać określonego zachowania, wskazać obowiązek, ostrzec przed zagrożeniem czy pokazać lokalizację wyjścia lub wyposażenia ratunkowego. Następnie dobierz odpowiedni znak, uwzględniając jego znaczenie oraz warunki zastosowania.

Znaki zakazu

Znaki zakazu informują o niedozwolonych zachowaniach, takich jak palenie tytoniu, używanie otwartego ognia lub wejście osób nieupoważnionych. Rozpoznasz je po okrągłym kształcie, czarnym piktogramie na białym tle oraz czerwonej obwódce i ukośnym przekreśleniu.

Znaki nakazu

Znaki nakazu wskazują wymagane zachowanie, na przykład stosowanie ochrony oczu, ochronników słuchu, hełmu lub obuwia ochronnego. Mają okrągły kształt i biały piktogram na niebieskim tle, który przedstawia określone działanie albo wymagany środek ochrony.

Znaki ostrzegawcze

Znaki ostrzegawcze zwracają uwagę na zagrożenia, takie jak niebezpieczeństwo porażenia prądem, ruch wózków jezdniowych lub zawieszony ładunek. Mają kształt trójkąta z czarną obwódką oraz czarnym piktogramem na żółtym tle.

Znaki ewakuacyjne

Znaki ewakuacyjne wskazują wyjścia i kierunek przemieszczania się drogą ewakuacyjną, pomagając odnaleźć właściwą trasę opuszczenia obiektu. Mają kwadratowy lub prostokątny kształt oraz biały piktogram na zielonym tle.

Oznaczenia pierwszej pomocy i wyposażenia ratunkowego

Oznaczenia te pomagają odnaleźć apteczkę, punkt pierwszej pomocy, nosze, urządzenie do płukania oczu lub prysznic bezpieczeństwa. Podobnie jak znaki ewakuacyjne wykorzystują biały piktogram na zielonym tle, a ich kształt jest kwadratowy albo prostokątny.

Znaki przeciwpożarowe

Znaki przeciwpożarowe wskazują lokalizację sprzętu i wyposażenia przeciwpożarowego, na przykład gaśnicy lub hydrantu wewnętrznego. Wyróżniają się białym piktogramem na czerwonym tle oraz kwadratowym lub prostokątnym kształtem.

Tabliczki informacyjne i oznaczenia uzupełniające

Tabliczki informacyjne pomagają opisać przeznaczenie pomieszczenia, wskazać miejsce przechowywania wyposażenia lub przekazać dodatkową informację organizacyjną. Mogą uzupełniać znak bezpieczeństwa tekstem, jednak nie powinny zmieniać znaczenia jego piktogramu ani wprowadzać sprzecznych komunikatów.

Dobierz znak do rzeczywistej sytuacji

Punktem wyjścia jest to, co dzieje się w danym miejscu. Inne oznakowanie będzie potrzebne przy wejściu do hali, inne przy urządzeniu elektrycznym, a jeszcze inne w pobliżu apteczki.

Przed wyborem znaku określ:

  • Co chcesz przekazać? Zakaz, obowiązek, ostrzeżenie czy lokalizację wyposażenia?
  • Kogo dotyczy komunikat? Pracowników, dostawców, gości czy wszystkich użytkowników obiektu?
  • Gdzie obowiązuje zasada? Przy pojedynczej maszynie, w pomieszczeniu czy na całym obszarze?
  • Kiedy odbiorca powinien zobaczyć znak? Przed wejściem, przed rozpoczęciem czynności czy podczas przemieszczania się?

Przykładowo nakaz stosowania ochrony oczu powinien odpowiadać wymaganiom dotyczącym konkretnej pracy lub strefy. Sam fakt, że w budynku znajduje się warsztat, nie oznacza, że identyczny zestaw znaków będzie właściwy przy każdym stanowisku.

Rozmiar, materiał i sposób mocowania

Dostępne wymiary, materiał wykonania oraz sposób mocowania znajdziesz w opisie wybranego produktu. Sprawdź te informacje przed zakupem, uwzględniając warunki, w których oznakowanie będzie używane.

Znak oglądany z bliska przy stanowisku pracy wymaga innego doboru wielkości niż oznaczenie odczytywane z większej odległości. Znaczenie mają także oświetlenie, kąt patrzenia i elementy otoczenia, które mogą zasłaniać komunikat.

Przy wyborze wykonania uwzględnij wilgoć, zapylenie, sposób czyszczenia oraz ewentualne narażenie na warunki atmosferyczne. Sprawdź również powierzchnię montażu: oznakowanie powinno być stabilnie zamocowane i zachowywać czytelność podczas użytkowania.

Jeśli potrzebujesz określonych właściwości, takich jak wykonanie fotoluminescencyjne, sprawdź, czy wybrany wariant je posiada.

Gdzie umieścić oznakowanie?

Znak powinien być widoczny w chwili, gdy jego treść ma znaczenie dla odbiorcy. Ostrzeżenie zauważone dopiero po wejściu w niebezpieczną strefę może pojawić się za późno, aby pomóc w podjęciu właściwej decyzji.

Spójrz na miejsce montażu z perspektywy osoby, która zbliża się do stanowiska lub pomieszczenia. Sprawdź, czy znak nie będzie zasłonięty przez otwarte drzwi, regał, składowane materiały albo wyposażenie.

Zadbaj również o porządek wokół oznakowania. Nadmiar przypadkowych tabliczek, ogłoszeń i nieaktualnych komunikatów utrudnia odnalezienie potrzebnej informacji. Każdy znak powinien mieć wyraźny związek z miejscem, zagrożeniem lub zasadą, której dotyczy.

Znaki i instrukcje BHP - spójna informacja

Znak przekazuje krótki komunikat, natomiast instrukcja BHP pozwala przedstawić zasady wykonywania określonej pracy. Oba materiały powinny być ze sobą zgodne, aby pracownik otrzymywał jasną informację.

Jeżeli instrukcja wskazuje obowiązek stosowania konkretnego środka ochrony podczas danej czynności, oznakowanie powinno uwzględniać zakres tego obowiązku. Warto sprawdzać tę spójność przy zmianie wyposażenia, organizacji stanowiska lub sposobu wykonywania pracy.

Znaki pomagają przypominać ustalone zasady. Ich dobór warto powiązać z oceną ryzyka, organizacją pracy oraz rozwiązaniami przyjętymi w obiekcie.

Zobacz również instrukcje BHP GabrielSafety →

Potrzebujesz pomocy w wyborze?

Prześlij nazwę, symbol lub zdjęcie poszukiwanego znaku, potrzebną liczbę sztuk i informację o miejscu zastosowania. Jeśli znasz oczekiwany rozmiar oraz materiał, uwzględnij je w wiadomości.

Możesz również opisać sytuację własnymi słowami: co chcesz oznaczyć, jaki komunikat przekazać i kto będzie z niego korzystać. Pozwoli to ustalić, jakiego rodzaju oznakowania szukasz.

Jeżeli potrzebujesz dodatkowego opisu, wersji językowej lub nietypowej tabliczki informacyjnej, sprawdzimy możliwość przygotowania materiału na zamówienie. Zakres, wykonanie, cenę i termin ustalimy przed realizacją.

Najczęstsze pytania

Czy otrzymuję produkt fizyczny?

Tak. Znaki dostępne w tym dziale są produktami fizycznymi. Wymiary, materiał, wariant wykonania i informacje dotyczące mocowania sprawdzisz w opisie wybranego produktu.

Czy można zamówić znak z dodatkowym tekstem?

Możliwość wykonania oznakowania z opisem ustalamy indywidualnie. Prześlij treść oraz informację o zastosowaniu. Dodatkowy komunikat powinien być czytelny i zgodny ze znaczeniem znaku.

Czy każdy znak nadaje się na zewnątrz?

Nie każdy wariant będzie odpowiedni. Przed zakupem sprawdź deklarowane przeznaczenie materiału oraz jego odporność na warunki, w których będzie użytkowany.

Kiedy warto sprawdzić oznakowanie?

Po zmianie układu pomieszczeń, stanowisk, wyposażenia lub obowiązujących zasad. Warto też regularnie kontrolować widoczność i stan znaków, aby wychwycić uszkodzenia, zabrudzenia oraz nieaktualne komunikaty.

Czy znak wykonany według normy ma potwierdzoną zgodność wyrobu?

Niekoniecznie - to dwie różne sprawy. Wzór piktogramu przewidziany normą dotyczy wyglądu znaku, a potwierdzona zgodność wyrobu - udokumentowanych właściwości materiału, na przykład trwałości barw, odporności na ścieranie, a przy znakach ewakuacyjnych także parametrów fotoluminescencji. Stosowanie piktogramów w postaci przewidzianej normą to nie to samo co potwierdzona zgodność wyrobu. Jeżeli potrzebujesz takiego potwierdzenia, na przykład na potrzeby odbioru obiektu albo systemu zarządzania, poproś dostawcę o dokument, a nie tylko o zapewnienie w opisie produktu.

Czym różnią się znaki ewakuacyjne od przeciwpożarowych?

Kolorem i zadaniem. Zielone znaki ewakuacyjne wskazują drogę do wyjścia i miejsca związane z ratowaniem, a czerwone znaki przeciwpożarowe pokazują, gdzie znajduje się sprzęt do gaszenia pożaru i alarmowania. W sytuacji zagrożenia to rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, bo pomaga szybko zdecydować, dokąd się skierować.

Czy oznakowanie BHP jest obowiązkowe?

Tak, w zakresie wynikającym z przepisów i z zagrożeń występujących w danym miejscu. Nie ma natomiast przepisu, który określałby konkretną liczbę znaków w pomieszczeniu. Dobór oznakowania powinien wynikać z oceny ryzyka i organizacji pracy.